معادن فیروزه در ایران

فیروزه در وب فارسی 403 بار دیده شده است.
امتیاز این مطلب از نظر شما
(0 رای)

نوع اعلای فیروزه هرگز آسان به دست نیامده است. طبق اسناد مربوط، معادن فیروزه ایران باستان از مرغوب‌ترین معادن جهان بوده است.

آبی آسمانی پر رنگ، بهترین رنگ فیروزه ایران می‌باشد. این فیروزه در گذشته به سراسر دنیا صادر میشده است. به عنوان مثال با اینکه کشور آمریکا خود یکی از صادرکنندگان عمده فیروزه می‌باشد، واردات این کشور بنا به افزایش علاقه مردم آن سرزمین و جواهرسازان برای سنگ‌های تراشیده فیروزه ایران زیاد بوده است.

در اواسط سده هفدهم، تاورنیه می‌نویسد: «فیروزه تنها در ایران وجود دارد و از 2 معدن به دست می آید. یکی از این 2 رگه کهن صخره نام دارد، به مسافت 3 روز از مشهد به سوی شمال غرب، نزدیک شهر بزرگی به نام نیشابور واقع است و دیگری که نو صخره خوانده می شود، 5 روز از آن مسافت دارد.

سنگ‌هایی که از نو صخره به دست می آید از لحاظ جنس بدتر و رنگ آن آبی مایل به سفید است و چندان مرغوب نیست و می‌توان بسیاری از آن را به بهای کم خرید.

اما شاه ایران سالهاست استخراج فیروزه را از کهن صخره به خود محدود کرده است و کسی حق بهره‌برداری از آن را ندارد.» امروزه نیز چون زمان تاورنیه، مشهد و نیشابور منبع اصلی فیروزه ایران می‌باشد.

در ایران افزون بر معدن فیروزه نیشابور که مهمترین معدن فیروزه کشور بوده و در سطح جهانی نیز به دلیل کیفیت عالی آن از معروفیت ویژه‌ای برخوردار است معادن فیروزه زیادی موجود می‌باشد، اما به علت کمی مقدار و عدم مرغوبیت، فیروزه حاصل از آن بهره‌برداری نمی‌شود که از این میان می‌توان به معدن فیروزه طبس، کاشمر و قوچان اشاره کرد که محصول آن به رنگ آبی فیروزه ای نیست بلکه سبز رنگ بوده و ارزش زیادی ندارد و برای ساخت اشیا، ظروف تزئینی و مجسمه حیوانات کاربرد دارد. در حالیکه نوع فیروزه استخراج شده از معدن نیشابور بیشتر به صورت سنگ صاف و بدون رگه (عجمی) یا سنگ‌های رگه دار (شجری) می باشد. نمونه‌هایی از سنگ طبیعی فیروزه این معدن، در موزه‌های زمین‌شناسی و معدنی دنیا مانند موزه زمین شناسی لندن و در ایران موزه‌های زمین شناسی تهران و مشهد به نمایش گذاشته شده است.